Showing posts with label THE GOD. Show all posts
Showing posts with label THE GOD. Show all posts

Tuesday, August 9, 2011

श्री गणेश सहस्त्रनामावली

श्री गणेश सहस्त्रनामावली

  • ॐ गणपतये नमः॥
  • ॐ गणेश्वराय नमः॥
  • ॐ गणक्रीडाय नमः॥
  • ॐ गणनाथाय नमः॥
  • ॐ गणाधिपाय नमः॥
  • ॐ एकदंष्ट्राय नमः॥
  • ॐ वक्रतुण्डाय नमः॥
  • ॐ गजवक्त्राय नमः॥
  • ॐ मदोदराय नमः॥
  • ॐ लम्बोदराय नमः॥
  • ॐ धूम्रवर्णाय नमः॥
  • ॐ विकटाय नमः॥
  • ॐ विघ्ननायकाय नमः॥
  • ॐ सुमुखाय नमः॥
  • ॐ दुर्मुखाय नमः॥
  • ॐ बुद्धाय नमः॥
  • ॐ विघ्नराजाय नमः॥
  • ॐ गजाननाय नमः॥
  • ॐ भीमाय नमः॥
  • ॐ प्रमोदाय नमः ॥
  • ॐ आनन्दाय नमः॥
  • ॐ सुरानन्दाय नमः॥
  • ॐ मदोत्कटाय नमः॥
  • ॐ हेरम्बाय नमः॥
  • ॐ शम्बराय नमः॥
  • ॐ शम्भवे नमः ॥
  • ॐ लम्बकर्णाय नमः ॥
  • ॐ महाबलाय नमः ॥
  • ॐ नन्दनाय नमः ॥
  • ॐ अलम्पटाय नमः ॥
  • ॐ भीमाय नमः ॥
  • ॐ मेघनादाय नमः ॥
  • ॐ गणञ्जयाय नमः ॥
  • ॐ विनायकाय नमः ॥
  • ॐ विरूपाक्षाय नमः ॥
  • ॐ धीराय नमः ॥
  • ॐ शूराय नमः ॥
  • ॐ वरप्रदाय नमः ॥
  • ॐ महागणपतये नमः ॥
  • ॐ बुद्धिप्रियाय नमः ॥
  • ॐ क्षिप्रप्रसादनाय नमः ॥
  • ॐ रुद्रप्रियाय नमः ॥
  • ॐ गणाध्यक्षाय नमः ॥
  • ॐ उमापुत्राय नमः ॥
  • ॐ अघनाशनाय नमः ॥
  • ॐ कुमारगुरवे नमः ॥
  • ॐ ईशानपुत्राय नमः ॥
  • ॐ मूषकवाहनाय नः ॥
  • ॐ सिद्धिप्रदाय नमः ॥
  • ॐ सिद्धिपतये नमः ॥
  • ॐ सिद्ध्यै नमः ॥
  • ॐ सिद्धिविनायकाय नमः ॥
  • ॐ तुङ्गभुजाय नमः ॥
  • ॐ सिंहवाहनाय नमः ॥
  • ॐ विघ्नाय नमः ॥
  • ॐ मोहिनीप्रियाय नमः ॥
  • ॐ कटिंकटाय नमः ॥
  • ॐ राजपुत्राय नमः ॥
  • ॐ शकलाय नमः ॥
  • ॐ सम्मिताय नमः ॥
  • ॐ अमिताय नमः ॥
  • ॐ कूश्माण्डगणसम्भूताय नमः ॥
  • ॐ दुर्जयाय नमः ॥
  • ॐ धूर्जयाय नमः ॥
  • ॐ अजयाय नमः ॥
  • ॐ भूपतये नमः ॥
  • ॐ भुवनेशाय नमः ॥
  • ॐ भूतानां पतये नमः ॥
  • ॐ अव्ययाय नमः ॥
  • ॐ विश्वकर्त्रे नमः ॥
  • ॐ विश्वमुखाय नमः ॥
  • ॐ विश्वरूपाय नमः ॥
  • ॐ निधये नमः ॥
  • ॐ घृणये नमः ॥
  • ॐ कवये नमः ॥
  • ॐ कवीनामृषभाय नमः ॥
  • ॐ ब्रह्मण्याय नमः ॥
  • ॐ ब्रह्मणस्पतये नमः ॥
  • ॐ ज्येष्ठराजाय नमः ॥
  • ॐ निधिपतये नमः ॥
  • ॐ निधिप्रियपतिप्रियाय नमः ॥
  • ॐ हिरण्मयपुरान्तस्थाय नमः ॥
  • ॐ सूर्यमण्डलमध्यगाय नमः ॥
  • ॐ कराहतिध्वस्तसिन्धुसलिलाय नमः ॥
  • ॐ पूषदन्तभृते नमः ॥
  • ॐ उमाङ्गकेळिकुतुकिने नमः ॥
  • ॐ मुक्तिदाय नमः ॥
  • ॐ कुलपालकाय नमः ॥
  • ॐ किरीटिने नमः ॥
  • ॐ कुण्डलिने नमः ॥
  • ॐ हारिणे नमः ॥
  • ॐ वनमालिने नमः ॥
  • ॐ मनोमयाय नमः ॥
  • ॐ वैमुख्यहतदृश्यश्रियै नमः ॥
  • ॐ पादाहत्याजितक्षितये नमः ॥
  • ॐ सद्योजाताय नमः ॥
  • ॐ स्वर्णभुजाय नमः ॥
  • ॐ मेखलिन नमः ॥
  • ॐ दुर्निमित्तहृते नमः ॥
  • ॐ दुस्स्वप्नहृते नमः ॥
  • ॐ प्रहसनाय नमः ॥
  • ॐ गुणिने नमः ॥
  • ॐ नादप्रतिष्ठिताय नमः ॥
  • ॐ सुरूपाय नमः ॥
  • ॐ सर्वनेत्राधिवासाय नमः ॥
  • ॐ वीरासनाश्रयाय नमः ॥
  • ॐ पीताम्बराय नमः ॥
  • ॐ खड्गधराय नमः ॥
  • ॐ खण्डेन्दुकृतशेखराय नमः ॥
  • ॐ चित्राङ्कश्यामदशनाय नमः ॥
  • ॐ फालचन्द्राय नमः ॥
  • ॐ चतुर्भुजाय नमः ॥
  • ॐ योगाधिपाय नमः ॥
  • ॐ तारकस्थाय नमः ॥
  • ॐ पुरुषाय नमः ॥
  • ॐ गजकर्णकाय नमः ॥
  • ॐ गणाधिराजाय नमः ॥
  • ॐ विजयस्थिराय नमः ॥
  • ॐ गणपतये नमः ॥
  • ॐ ध्वजिने नमः ॥
  • ॐ देवदेवाय नमः ॥
  • ॐ स्मरप्राणदीपकाय नमः ॥
  • ॐ वायुकीलकाय नमः ॥
  • ॐ विपश्चिद्वरदाय नमः ॥
  • ॐ नादाय नमः ॥
  • ॐ नादभिन्नवलाहकाय नमः ॥
  • ॐ वराहवदनाय नमः ॥
  • ॐ मृत्युञ्जयाय नमः ॥
  • ॐ व्याघ्राजिनाम्बराय नमः ॥
  • ॐ इच्छाशक्तिधराय नमः ॥
  • ॐ देवत्रात्रे नमः ॥
  • ॐ दैत्यविमर्दनाय नमः ॥
  • ॐ शम्भुवक्त्रोद्भवाय नमः ॥
  • ॐ शम्भुकोपघ्ने नमः ॥
  • ॐ शम्भुहास्यभुवे नमः ॥
  • ॐ शम्भुतेजसे नमः ॥
  • ॐ शिवाशोकहारिणे नमः ॥
  • ॐ गौरीसुखावहाय नमः ॥
  • ॐ उमाङ्गमलजाय नमः ॥
  • ॐ गौरीतेजोभुवे नमः ॥
  • ॐ स्वर्धुनीभवाय नमः ॥
  • ॐ यज्ञकायाय नमः ॥
  • ॐ महानादाय नमः ॥
  • ॐ गिरिवर्ष्मणे नमः ॥
  • ॐ शुभाननाय नमः ॥
  • ॐ सर्वात्मने नमः ॥
  • ॐ सर्वदेवात्मने नमः ॥
  • ॐ ब्रह्ममूर्ध्ने नमः ॥
  • ॐ ककुप्छ्रुतये नमः ॥
  • ॐ ब्रह्माण्डकुम्भाय नमः ॥
  • ॐ चिद्व्योमफालाय नमः ॥
  • ॐ सत्यशिरोरुहाय नमः ॥
  • ॐ जगज्जन्मलयोन्मेषनिमेषाय नमः ॥
  • ॐ अग्न्यर्कसोमदृशे नमः ॥
  • ॐ गिरीन्द्रैकरदाय नमः ॥
  • ॐ धर्माय नमः ॥
  • ॐ धर्मिष्ठाय नमः ॥
  • ॐ सामबृंहिताय नमः ॥
  • ॐ ग्रहर्क्षदशनाय नमः ॥
  • ॐ वाणीजिह्वाय नमः ॥
  • ॐ वासवनासिकाय नमः ॥
  • ॐ कुलाचलांसाय नमः ॥
  • ॐ सोमार्कघण्टाय नमः ॥
  • ॐ रुद्रशिरोधराय नमः ॥
  • ॐ नदीनदभुजाय नमः ॥
  • ॐ सर्पाङ्गुळिकाय नमः ॥
  • ॐ तारकानखाय नमः ॥
  • ॐ भ्रूमध्यसंस्थतकराय नमः ॥
  • ॐ ब्रह्मविद्यामदोत्कटाय नमः ॥
  • ॐ व्योमनाभाय नमः ॥
  • ॐ श्रीहृदयाय नमः ॥
  • ॐ मेरुपृष्ठाय नमः ॥
  • ॐ अर्णवोदराय नमः ॥
  • ॐ कुक्षिस्थयक्षगन्धर्वरक्षः किन्नरमानुषाय नमः ॥

    Friday, September 10, 2010

    विठोबा

    विठोबा


    विठोबा म्हटले की दोन्ही होत कमरेवर ठेवून वीटेवर उभे असलेले सावळे ध्यान
    डोळ्यापुढे येते. पण या संकल्पनेला छेद देणारी चार हातांची आणि मिशी असलेली
    विठ्ठलमूर्ती अहमदनगर जिल्ह्यातील टाकळीभान येथे आहे. संशोधकांच्या अभ्यासाचा
    विषय ठरलेली ही अनोखी विठ्ठलमूर्ती अशा प्रकारची एकमेव मूर्ती असल्याचे
    सांगितले जाते.
    .....................

    ज्ञानेश्वर माऊलींनी ज्ञानेश्वरी लिहिली त्या नेवाश्यापासून अवघ्या १२ मैलावर
    एक छोटेखानी गाव आहे, टाकळीभान नावाचे. या गावात एक साधेसुधे विठ्ठलमंदिर आहे.
    पण यातील मूर्ती थेट यादवकाळाशी नाते सांगणारी. विठ्ठल या देवतेच्या उगमाचा शोध
    घेणारी... जगभरातल्या इतर मूर्तीपेक्षा संपूर्णतः वेगळी.
    या मूर्तीमध्ये विठ्ठलाची ओळख असणारे दोन हात कमरेवर आहेतच. पण तिला आणखी दोन
    हात असून त्यातील एका हातात शंख तर दुस-या हातात चक्र आहे. एवढेच नाही तर या
    विठ्ठलाला मिशाही आहेत. विठ्ठलाचे विष्णूरुपात घडणारे हे दर्शन अन्यत्र कुठेच
    का होत नाही, हा संशोधनाचा विषय ठरला आहे.
    यादवकाळात भानू नावाच्या राजाची टाकळीभान ही राजधानी होती. मुळातच
    गवळी-धनगरांचा लोकदेव असणारा हा विठ्ठल या यादवकुलीन राजाचे कुलदैवत. या भानू
    राजाला विठ्ठलाने विष्णूरुपात दर्शन दिले अशी लोककथा मंदिराचे पुजारी राजेंद्र
    भागवत सांगतात. मंदिरातील पुजेची जबाबदारी असणारी त्यांची ही सातवी पिढी आहे.
    पण मंदिर त्याच्याही आधीचे असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
    अहमदनगरच्या वस्तुसंग्रहालयाचे संचालक असणा-या सुरेश जोशी यांनी या विठ्ठलावर
    संशोधन केले. ज्येष्ठ संशोधक रा. चिं. ढेरे यांनीही आपल्या पुस्तकात या
    विठ्ठलमूर्तीचा उल्लेख केलाय. ते म्हणतात, की गवळी-धनगरांचा लोकदेव असणा-या
    विठ्ठलाला यादवकुळातील राजांनी विष्णु-कृष्णरूप प्राप्त करून दिले. त्यामुळे
    विठ्ठलस्वरुपाच्या घडणीच्या विचारात टाकळीभानच्या चतुर्भुज मूर्तीचा अभ्यास
    महत्त्वपूर्ण ठरतो.

    विठ्ठलाच्या गळ्यात वैजयंती माळ असून जानवेही कोरलेले आहे. कमरेवर मेखला असून
    तिने दुटांगी धोतर नेसले आहे. विठ्ठलाच्या मुकुटावर शाळुंकेसह शिवलिंग आहे.
    त्यामुळे शिव-विष्णूच्या समन्वयाच्या प्रक्रियेत ही मूर्ती घडली असल्याचे
    स्पष्ट होते. पंढरपूरच्या विठ्ठलाप्रमाणे इथे मकरकुंडले नाहीत. तसेच पंढरपूरात
    जशी रुख्मिणी रुसून लांब राहिली आहे, तशी इथे नाही. इथे ती विठ्ठलाच्या बाजुलाच
    उभी आहे. या सा-या वैशिष्ट्यांमुळे विठ्ठलाच्या आद्यमूर्तींमध्ये या मूर्तीचा
    संदर्भ टाळता येत नाही.


    सर्वात मुख्य म्हणजे ज्या संतांच्या रचनांनी आपण विठ्ठलाची उपासना करतो त्यातील
    अनेक संतांनी विठ्ठलाच्या या चतुर्भुज रुपाचे वर्णन केले आहे. त्यामुळे हे
    चतुर्भूज रूप संताना माहित होते असे म्हणण्यास जागा आहे.
    संत ज्ञानेश्वर म्हणतात,
    संत भेटी अजि मज ।
    तेणे जाला चतुर्भुज ।
    दोन्ही भुजा स्थळी सहज ।
    दोन्ही सुक्ष्मी वाढल्या ।।
    संत नामदेव म्हणतात,
    चतुर्भुज विठ्ठल । कै देखोन डोळा ।।
    भक्तांचा जिव्हाळा । जीव माझा ।।
    संत बंका महाराज म्हणतात ,
    कर कटावरी । पाऊले साजरी ।।
    शंख चक्र करी । मिरवले ।।
    संत तुकाराम म्हणतात,
    शंख चक्रांकित भूषणे ।
    जडीत मेखला चिद्ररत्नाने ।
    पीतांबरी उटी शोभे गोरेपण ।
    लोपले तेणे रवितेज ।।
    संतांनी वर्णलेल्या या रुपाची विठ्ठलमूर्ती असेल की हे त्यांच्या भावविश्वातील
    विठ्ठलाचे वर्णन आहे, हे ठामपणे सांगता येत नाही. पण तरीही हा चतुर्भूज विठ्ठल
    काहीतरी वेगळे सांगत टाकळीभानमध्ये वर्षानुवर्षे उभा आहे एवढे मात्र निश्चित.
    पंढरपूर्वकाळात महाराष्ट्र-कर्नाटकात विठ्ठलोपसना सुरू होती. परंतु अशा
    प्रकारचे चतुर्भूज रूप कुठेही आढळत नाही. मध्य प्रदेशातील भेलसे येथे उदयगिरी
    लेण्यात अशा प्रकारची एक मूर्ती सापडते. इ.स.४१०-१६ च्या आसपासची ही भेलसे
    येथील मूर्ती विठ्ठलाशी कसे नाते सांगते हे अद्याप उलगडलेले नाही. पण
    विठ्ठलाच्या उत्क्रांतीत पंढरपूरचे महात्म्य वाढत गेले आणि हे चतुर्भूज ध्यान
    लोप पावले असे मत जोशी यांनी व्यक्त केले आहे.


    विठ्ठल या दैवताचा उगम अद्यापही सापडलेला नाही. त्याच्या पंढरपूरनिवासाआधी तो
    कसा उत्क्रांत झाला त्याचा शोध अद्यापही संपलेला नाही. त्यामुळेच विठ्ठलाचा
    अभ्यास करणारे अनेक देशी-विदेशी संशोधक या मूर्तीचा अभ्यास करताहेत. कदाचित या
    अभ्यासातून विठ्ठलाच्या या रुपाचे कोडे उलगडू शकेल.
    नाम्याची खीर चाखणारा, चोखोबाची गुरे राखणारा, जनाईचे दळणकांडण करणारा आणि
    कोट्यवधी वारक-यांचे श्रद्धास्थान असलेला विठोबा सर्वत्र दोन हातांच्या मानवी
    रुपात दर्शन देतो. पण इथेच असा त्याच्या परमेशरुपात का बरं उभा आहे ? याचे
    संशोधन फक्त विठ्ठलाच्याच नाही तर महाराष्ट्राच्या इतिहासावार प्रकाश टाकेल.
    कारण शेवटी दगडातला देव त्याला घडवणा-या माणसाची गोष्ट सांगतो, हे विसरता येत
    नाही.

    Thursday, September 9, 2010


    सिद्धिविनायक, प्रभादेवी


    महागणपती, टिटवाळा

     
    पेशवेकाळापासून प्रसिद्ध असलेला हा सिद्धिविनायक महाराष्ट्रभरातल्यभाविकांचं श्रद्धास्थान आहेइथे आल्यावर लग्न जुळतं अशी एकसार्वत्रिक श्रद्धा आहे.


    उद्यान गणेश, शिवाजी पार्क


    गिरगाव गणेश, फडकेवाडी

    मुंबापुरीतील मराठी माणसाच्या इतिहासाचा जवळपास एकशे दहावर्षांचा साक्षीदार असणारा गिरगाव गणेश नव्याजुन्या मुंबईकरांचंश्रद्धास्थान.

    वजिऱ्याचा गणपती, बोरिवली


    बोरिवली पश्चिमेच्या वजिरा गावातल्या तलावाशेजारी एका 
    शिलेत हास्वयंभू सिद्धिविनायक प्रकट झाला अशी आख्यायिकाभक्तांच्या गर्दीचंठिकाण.

    वांच्छासिद्धिविनायक, अंधेरी पूर्व



    मुंबईचे मूळ रहिवासी असणाऱ्या पाठारे प्रभूंचं हे दैवतगेली सत्तर वर्षअंधेरी स्टेशनजवळचं हे मंदिर भक्तांचं श्रद्धास्थान बनलंय.

    फडके रोड मंदिर, डोंबिवली

                                        
    पूर्व उपनगरांतलं हे सर्वाधिक प्रसिद्ध मंदिरतुलनेने 
    खूपच नवं असलंतरी प्रत्येक मंगळवारी तिथे खूप गर्दी होते.

     फडके रोड मंदिर, डोंबिवली


    डोंबिवलीचं हे ग्रामदैवतयाच्या साक्षीने मराठी माणसाने डोंबिवलीतसाहित्य-संस्कृतीची ध्वजा फडकवलीनववर्षाच्या प्रसिद्धस्वागतयात्रेची सुरुवात इथूनच.


    Tuesday, April 6, 2010