Showing posts with label kavyarang. Show all posts
Showing posts with label kavyarang. Show all posts

Tuesday, May 2, 2017

ही दरी धुक्याचे तळे जणू अनिवार


ही दरी
धुक्याचे तळे जणू अनिवार
सांडला केशरी कुंभ
उठे झंकार
कोवळ्या तृणांना जणू उन्हाचे डोळे
उमटले कळीवर
पाय दवाचे... ओले...


मी ओंजळ माझी
रितीच घेऊन आलो
जाताना...
ओंजळ रितीच ठेवून गेलो
ओंजळीत आल्या गेल्या श्रेयांवरती
पण... पुसट... कोवळे
नाव कोरूनी गेलो....


न सांगताच तू
मला उमगते सारे
कळतात तुलाही
मौनातील इशारे
दोघांत कशाला मग शब्दांचे बांध
'कळण्याचा' चाले
'कळण्याशी' संवाद...


मी तुझ्या घराशी
खरेच होतो आलो
थबकलो... जरासा....
क्षणात मागे फिरलो
किती दूर पोचलो सर्व तोडूनी धागे
क्षण वळून पहिले....
.... तुझा उंबरा मागे!



वठलेल्या फांद्या होत्या
परवा... परवा...
आभाळ कोरडे होते
परवा... परवा...
नादला एकदा आषाढाचा 'झाला'
झाडांतून हिरवा
पाऊस दाटून आला


शेवटी भेटलो होतो
आपण येथे
ह्या इथेच वळले
दुरावणारे रस्ते
तेव्हा मी फिरलो इथेच येता येता
पण आज थबकलो येथे...
जाता.... जाता...


तू वेध घेतला
आणि साधला नेम
ह्या क्षणापूर्वी तर
होते सारे क्षेम
झाले ते झाले.... एक कळेना फक्त
का तुझ्याही कालाजातुनी झिरपते रक्त?


आकाश तरंगे
उंचावरती दूर
मातीच्या हृदयी
झुरणीचे काहूर
जाणून घेउनी अतृप्तांचे हेतू
कोसळता पाऊस
झाला मिलनसेतू

सुधीर मोघ्याच्या 'लय' ह्या काव्यसंग्रहातून

Friday, April 28, 2017

जगण्या मध्ये ब्रह्मानंद

जगण्या मध्ये ब्रह्मानंद

बरगड्यांच्या तुरुंगातून मी हृदयाला मुक्त केले 
जिथे जिथे धमनी आहे तिथे माझे रक्त गेले 
दिक्कालाच्या जबड्या मधील 
लवलवणारी जीभ मी 
आसक्ती च्या गर्भामधील 
धगधगणारे बीज मी 
माझ्या हातात महा यंत्र 
माझ्या मुखात महा मंत्र 
सगळे मिळून सगळ्या साठी 
मरण्यातही मौज आहे 
सगळे मिळून सगळ्या साठी 
जगण्या मध्ये ब्रह्मानंद 

विं दा करंदीकर

Saturday, April 8, 2017

ऎल तटावर पैल तटावर हिरवाळी घेऊन

औदुंबर - बालकवी
ऎल तटावर पैल तटावर हिरवाळी घेऊन
निळासांवळा झरा वाहतो बेटाबेटातुन.
चार घरांचे गांव चिमुकले पैल टेकडीकडे
शेतमळ्यांची दाट लागली हिरवी गरदी पुढे.
पायवाट पांढरी तयांतुनि अडवीतिडवी पडे
हिरव्या कुरणामधुनि चालली काळ्या डोहाकडे.
झांकळुनी जळ गोड काळिमा पसरी लाटांवर
पाय टाकुनी जळांत बसला असला औदुंबर.

Friday, April 7, 2017

पाऊस पडून गेल्यावर, मन पागोळ्यांगत झाले

पाऊस पडून गेल्यावर, मन पागोळ्यांगत झाले
क्षितीजाच्या वाटेवरती पाण्यावर रांगत गेले
थेंबांना सावरलेल्या त्या गवतांच्या काडांचा....
पाऊस पडून गेल्यावर, मी भिजलेल्या झाडांचा....
पाऊस पडून गेल्यावर, मन थेंबांचे गारांचे....
आईस चकवूनी आल्या त्या डबक्यांतील पोरांचे....
मोडून मनाची दारे, येवुली पाऊल भरती
पाऊस पडून गेल्यावर, या ओल्या रस्त्यावरती....
पाऊस पडून गेल्यावर, मी चंद्र चिंब भिजलेला.....
विझवून चांदण्या सार्‍या, विझलेला शांत निजलेला....
पाऊस पडून गेल्यावर, मन भिरभीरता पारवा....
पाऊस पडून गेल्यावर, मन गारठता गारवा ....
- सौमित्र

Thursday, April 6, 2017

कुठल्याही पानावर लिहावं

कुठल्याही पानावर लिहावं
अशी वही मला दिलीस
आतून दार उघडेल 
अशीच खोली मला दिलीस...!!
माझ्या काचेच्या तावदानातून
दिसणाऱ्या सूर्याला
सूर्य म्हणू दिलंस
आणि माझ्या
अडगळीच्या खोलीत
चुकूनही नाही डोकावलंस....
हं आता माझ्यासारख
कागदाच्या होडीत बसून
तरंगता येत नाही तुला....
पण त्या होडीवर
छत्री धरुन
पावसातून धावतोस
हेही कळतेच ना मला !!!
- संजीवनी बोकील

Tuesday, April 4, 2017

आपण आपला मार्ग निवडतो ?

आपण आपला मार्ग निवडतो ?
की रस्तेच आपल्याला येउन गाठतात....
कारण रस्ता चुकलेले कितीतरी जण
आपल्याला पावलो पावली भेटतात !
- चंद्रशेखर गोखले

Monday, April 3, 2017

अंगणभर विखुरलेल्या गुलमोहोराच्या लालजर्द

अंगणभर विखुरलेल्या गुलमोहोराच्या लालजर्द
पाकळ्यांतून हलकेच पावलं टाकतानाही
तुला कसेसे होई
पहिल्या पावसाच्या धुंद वृष्टीत सचैल भिजताना
तुझ्या नसानसातून आनंदाचे हुंकार उमटत
दूरदूरुन आलेल्या गीतलहरींनी तुझ्या
छातीतले इमानी दु:ख भरभरुन वाहू लागे.
एकदा सोनेरी संधीप्रकाशात झळ्झळती केतकी
साडी नेसून गच्चीवर मी तुझ्यासमोर आले
तेव्हा एकटक न्याहाळत कवितेतल्यासारख तू
म्हणाल होतास,
“आता मी कोणता संधीप्रकाश पहायचा ? ”
हे सारे उद्याही तसेच असेल…….
ऋतुचक्राचे आस आपल्या गतीने फिरत राहतील
संधीप्रकाशाचा सोनेरी लावण्यात अवघा आसमंत
न्हाउन निघेल.
आणि पहिल्या पावसाच्या बेभान वृष्टीत धरतीचा
कण न् कण पुळकीत होउन नाचू लागेल
हे सारे तसेच असेल
फक्त तू नसशील………तू नसशील
मात्र गुलमोहोराच्या ओसडंत्या पाकळ्यांतून वेदनेची
लालजर्द आसवं तुझ्या आठवणीसाठी वाहतच राहतील.

– अनुराधा पोतदार
– सकाळ दिवाळी अंक २०००

Sunday, April 2, 2017

आयुष्याला द्यावे उत्तर

आयुष्याला द्यावे उत्तर
असे जगावे दुनियेमध्ये,आव्हानाचे लावुन अत्तर,
नजर रोखुनी नजरेमध्ये, आयुष्याला द्यावे उत्तर…
नको गुलामी नक्षत्रांची, भीती आंधळी ताऱ्यांची,
आयुष्याला भिडतानाही, चैन करावी स्वप्नांची…
असे दांडगी इच्छा ज्याची, मार्ग तयाला मिळती सत्तर,
नजर रोखुनी नजरेमध्ये, आयुष्याला द्यावे उत्तर…
पाय असावे जमिनीवरती, कवेत अंबर घेताना,
हसू असावे ओठांवरती, काळीज काढुन देताना…
संकटासही ठणकावुन सांगावे, आता ये बेहत्तर,
नजर रोखुनी नजरेमध्ये, आयुष्याला द्यावे उत्तर…
करुन जावे असेही काही, दुनियेतुनी या जाताना,
गहिवर यावा जगास सार्‍या, निरोप शेवटचा देताना…
स्वर कठोर त्या काळाचाही, क्षणभर व्हावा कातर-कातर,
नजर रोखुनी नजरेमध्ये, आयुष्याला द्यावे उत्तर…
कवी : विं दा करंदीकर

Saturday, April 1, 2017

चौकट मोडून बघेण म्हणतो

चौकट मोडून बघेण म्हणतो
मनासारखे जगेण म्हणतो
परी नेमका येउन छळतो
प्रश्न एक कातील
"पण लोक काय म्हणतील?"
झेलीत पाऊस चिँब भिजावे
सुचेल गाणे तिथेच गावे
वाटे शिँगे मोडून व्हावे वासरात सामील
"पण लोक काय म्हणतील?"
भिडभाड हुसकावीन म्हणतो
जगास हिम्मत दावीन म्हणतो
फाडीन म्हणतो सर्व मुखवटे
जीथे जसे दिसतील
"पण लोक काय म्हणतील"?
- गुरू ठाकूर

Friday, March 31, 2017

पिवळ्या कोरड्या नदीपात्रात

पिवळ्या कोरड्या नदीपात्रात
खड्डे खणून
पाणी काढाणारे लोक
जसे
सुरकुतल्या ओघळत्या
लोंबत्या स्तनातून
जीव खाउन
पाणी शोषणारे तान्हे पोर
आपली आई मरून गेलीये
हे पोराला कळत नाही
तसंच
त्या पाणी उकरणार्‍या
माणसांनाही
– अनिल अवचट

Thursday, March 30, 2017

त्या कोवळया फुलांचा बाजार पाहीला

त्या कोवळया फुलांचा बाजार पाहीला
पैशात भावनेचा व्यापार पाहीला मी
अंधार वेदनांनी आक्रंदतो तरीही
नजरेत वासनेचा श्रृंगार पाहीला मी
रस्ते उन्हात न्हाले, सगळीकडे परंतू
वस्तीतूनी दिव्यांच्या अंधार पाहीला मी
थोडा उजेड ज्याला मागावयास गेलो
तो सूर्य ही जरासा लाचार पाहीला मी
गीतकार :अनिल कांबळे
गायक :श्रीधर फडके
संगीतकार :श्रीधर फडके

Wednesday, March 29, 2017

ओळखलत क सर माला

‘ओळखलत क सर मला?’ पावसात आला कोणी,
कपडे होते कर्दमलेले, केसांवरती पाणी.
क्षणभर बसला नंतर हसला बोलला वरती पाहून,
‘गंगामाई पाहुणी आली, गेली घरट्यात राहुन’.
माहेरवाशिणीसारखी चार भिंतीत नाचली,
मोकळ्या हाती जाईल कशी, बायको मात्र वाचली.
भिंत खचली, चूल विझली, होते नव्हते नेले,
प्रसाद म्हणून पापण्यांवरती पाणी थोडे ठेवले.
खिशाकडे हात जाताच हसत हसत उठला
‘पैसे नकोत सर’, जरा एकटेपणा वाटला.
कारभारणीला घेउन संगे सर आता लढतो आहे
पडकी भिंत बांधतो आहे, चिख्लगाळ काढतो आहे ,
मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणा
पाठीवरती हात ठेउन, तुम्ही फक्‍त लढ म्हणा !
– कुसुमाग्रज

Tuesday, March 28, 2017

आई म्हणोनी कोणी,

आई म्हणोनी कोणी,
आईस हाक मारी
ती हाक येई कानी,
मज होय शोककारी

नोहेच हाक माते,
मारी कुणी कुठारी
आई कुणा म्हणू मी?
आई घरी न दारी
चारा मुखी पिलांच्या
चिमणी हळूच देई
गोठ्यात वासरांना
ह्या चाटतात गाई
वात्सल्य हे बघुनी
व्याकूळ जीव होई
येशील तू घराला
परतून केधवा गे?
रुसणार मी न आता
जरी बोलशील रागे
आई कुणा म्हणू मी,
आई घरी न दारी
स्वामी तिन्ही जगाचा
आईविना भिकारी
यशवंत दिनकर पेंढरकर

Monday, March 27, 2017

त्या व्याकुळ संध्यासमयी

त्या व्याकुळ संध्यासमयी
शब्दांचा जीव वितळतो,
डोळ्यांत कुणाच्या क्षितिजे
मी अपुले हात उजळतो
तू आठवणींतुन माझ्या
कधी रंगीत वाट पसरशी,
अंधार-व्रताची समई
कधी असते माझ्यापाशी
पदराला बांधुन स्वप्‍ने
तू एकट संध्यासमयी,
तुकयाच्या हातांमधला
मी अभंग उचलुन घेई
तू मला कुशीला घ्यावे
अंधार हळू ढवळावा,
संन्यस्त सुखाच्या काठी
वळिवाचा पाऊस यावा
_ ग्रेस

Sunday, March 26, 2017

अखेरचे येतील माझ्या हेच शब्द ओठी

अखेरचे येतील माझ्या हेच शब्द ओठी
लाख चुका असतील केल्या, केली पण प्रीती


इथे सुरु होण्याआधी, संपते कहाणी
साक्षीला केवळ उरते, डोळ्यांतील पाणी

जखम उरी होते ज्यांच्या, तेच गीत गाती
सवर् बंध तोडूनी जेव्हा नदी धुंद धावे

मीलन वा मरण पुढे, हे तिला नसे ठावे
एकदाच आभाळाला अशी भिडे माती

गंध दूर ज्याचा, आणिक जवळ मात्र काटे
असे फुल प्रीती म्हणजे कधी हाय वाटे

तरी गंध धुंडीत धावे जीव तुझ्यासाठी
आर्त गीत आले जर हे कधी तुझ्या कानी

गूज अंतरीचे कथिले तुला ह्या स्वरांनी
डोळ्यांतून माझ्यासाठी लाव दोन ज्योती

_ मंगेश पाडगांवकर
लाख चुका असतील केल्या, केली पण प्रीती


इथे सुरु होण्याआधी, संपते कहाणी
साक्षीला केवळ उरते, डोळ्यांतील पाणी

जखम उरी होते ज्यांच्या, तेच गीत गाती
सवर् बंध तोडूनी जेव्हा नदी धुंद धावे

मीलन वा मरण पुढे, हे तिला नसे ठावे
एकदाच आभाळाला अशी भिडे माती

गंध दूर ज्याचा, आणिक जवळ मात्र काटे
असे फुल प्रीती म्हणजे कधी हाय वाटे

तरी गंध धुंडीत धावे जीव तुझ्यासाठी
आर्त गीत आले जर हे कधी तुझ्या कानी

गूज अंतरीचे कथिले तुला ह्या स्वरांनी
डोळ्यांतून माझ्यासाठी लाव दोन ज्योती

_ मंगेश पाडगांवकर

Saturday, March 25, 2017

येईन स्वप्नात मिटल्या डोळ्यात घेशील का मला?

येईन स्वप्नात मिटल्या डोळ्यात घेशील का मला?
तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?
सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?


वेड हसण्याची वेड दिसण्याची वेड रुसण्याची ग
वेड्या चंद्राची वेड्या ता-यांची रात्र वेडाची ग
वेड्या प्रश्नाच वेड उत्तर देशील का मला?
तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

माझ्या नेत्रात माझ्या गात्रात मनात माझिया
तुझ्या गंधाचा तुझ्या छंदाचा उधाणे पुरिया
तुझ्या भरतिचा चंद्र नवतिचा करशिल का मला?
सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

बघ जरा एकदा , ऐक माझ्या फुला
मौन माझे आता सांग बघते तुला
तुच स्वप्नातली चंद्रिका साजिरी
तुच सत्यातली मोहिनी लाजरी

अभ्र विरताना रात्र ढळताना येशिल का जरा?
कोणी नसताना काही कळताना येशिल का जरा?
तुझ्या नावात माझ्या नावाला घेशिल का जरा?
सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Friday, March 24, 2017

आई सारखे दैवत सार्‍या जगतावर नाही

आई सारखे दैवत सार्‍या जगतावर नाही
म्हणून श्रीकाराच्या नंतर शिकणे अ, आ, ई
मुलांनो शिकणे अ, आ, ई


तीच वाढवी ती सांभाळी
ती करी सेवा तीन त्रिकाळी
देवानंतर नमवी मस्तक आईच्या पायी

कौसल्येविण राम न झाला
देवकीपोटी कृष्ण जन्मला
शिवरायाचे चरित्र घडवी माय जिजाबाई

नकोस विसरू ऋण आईचे
स्वरूप माउली पुण्याईचे
थोर पुरुष तू ठरून तियेचा होई उतराई

गीत: ग. दि. माडगूळकर

Thursday, March 23, 2017

अरे संसार संसार जसा तवा चुल्ह्यावर


अरे संसार संसार
जसा तवा चुल्ह्यावर
आधी हाताला चटके
तव्हां मियते भाकर ॥ १ ॥



अरे संसार संसार
खोटा कधी म्हनू नही
राउळाच्या कयसाले
लोटा कधी म्हनू नही ॥ २ ॥

अरे संसार संसार
नही रडनं कुढनं
येड्या गयांतला हार
म्हनू नको रे लोढनं ॥ ३ ॥

अरे संसार संसार
खीरा येलावरचा तोड
एका तोंडामधी कडू
बाकी अवघा लागे गोड ॥ ४ ॥

अरे संसार संसार
म्हनू नको रे भीलावा
त्याले गोड भीमफूल
मधी गॊडंब्याचा ठेवा ॥ ५ ॥

देखा संसार संसार
शेंग वरतून काटे
अरे वरतून काटे
मधी चिकने सागरगोटे ॥ ६ ॥

ऐका संसार संसार
दोन जीवांचा विचार
देतो दु:खाले होकार
अन सुखाले नकार ॥ ७ ॥

देखा संसार संसार
दोन्ही जीवांचा सुधार
कधी नगद उधार
सुखादु:खाचा बेपार ॥ ८ ॥

अरे संसार संसार
असा मोठा जादूगर
माझ्या जीवाचा मैतर
त्याच्यावरती मदार ॥ ९ ॥

अरे संसार संसार
आधी देवाचा ईसार
माझ्या दैवाचा जोजार
मग जीवाचा आधार ॥ १० ॥
__ बहीणाबाई चौधरी

Wednesday, March 22, 2017

झोपली गं खुळी बाळे

झोपली गं खुळी बाळे
झोप अंगाईला आली
जड झाली शांततेची
पापणी ह्या रित्या वेळी
चैत्र बघतो वाकून
निळ्या नभांतून खाली
आणि वाऱयाच्या धमन्या
धुकल्या गं अंतराळी
शब्द अर्थाआधी यावा
हे तो ईश्वराचे देणें
पेंगणाऱ्या प्रयासाला
उभ्या संसाराचे लेणे
चैत्र चालला चाटून
वेड्या सपाट पृथ्वीला
आणि कोठेतरी दूर
खुजा तारा काळा झाला
आता भ्यांवे कोणी कोणा
भले होवो होणाऱ्याचे
तिरीमिरीत चिंचोळ्या
काय हाकारावे वेचे
चैत्र चढे आकाशात
नीट नक्षत्र पावली
आणि निळ्या वायूतून
वाट कापी विश्ववाली
वेड्याविद्र्या नि वाकड्या
मनाआड मने किती
चाळणीत चाळणी अन
विचारांत तरी माती
चैत्रबाप्पा उद्या या हो
घेऊनीया वैशाखाला
आंबोणीच्या मागे का गं
तुझा माझा चंद्र गेला?
आंबोणीच्या मागे का गं
अवेळी का चंद्र गेला?
__बा.सी.मर्ढेकर

Wednesday, February 1, 2017

जीवन त्यांना कळलें हो

जीवन त्यांना कळलें हो
जीवन त्यांना कळलें हो
मीपण ज्यांचें पक्व फळापरी सहजपणाने गळलें हो
जळापरी मन निर्मळ ज्यांचें, गेलें तेथें मिळलें हो
चराचरांचें होउनि जीवन स्नेहासम पाजळलें हो
जीवन त्यांना कळले हो
सिंधूसम हृदयांत जयांच्या रस सगळे आकळले हो
आपत्कालीं अन् दीनांवर घन होउनि जे वळले हो
जीवन त्यांना कळले हो
दूरित जयांच्या दर्शनमात्रें मोहित होऊन जळलें हो
पुण्य जयांच्या उजवाडाने फुललें अन् परिमळलें हो
जीवन त्यांना कळले हो
आत्मदळाने नक्षत्रांचें वैभव ज्यांनी तुळिलें हो
सायासाविण ब्रह्म सनातन घरींच ज्यां आढळलें हो
- उरींच ज्यां आढळलें हो
जीवन त्यांना कळले हो
- बा. भ. बोरकर