काव्य १

हर्षखेद ते मावळले

हास्य निमाले, 

अश्रु पळाले; 

कंटकशल्ये बोथटली, 

मखमालीची लव वठली; 

काही न दिसे दृष्टीला 

प्रकाश गेला, 

तिमिर हरपला; 

काय म्हणावे या स्थितिला ? 

-झपूर्झा ! गडे झपूर्झा !

हर्षशोक हे ज्या सगळे, 

त्या काय कळे? 

त्या काय वळे? 

हसतिल जरि ते आम्हांला, 

भय न धरू हे वदण्यालाः -

व्यर्थी अधिकचि अर्थ वसे

तो त्यास दिसे

ज्या म्हणति पिसे;

त्या अर्थाचे बोल कसे? 

-झपूर्झा। गडे झपूर्झा !

ज्ञाताच्या कुंपणावरून, 

धीरत्व धरून, 

उड्डाण करून, 

चिद्घनचपला ही जाते, 

नाचत तेथे चकचकते; 

अंधुक आकृति तिस दिसती, 

त्या गाताती निगूढ गीती; 

त्या गीतीचे ध्वनि निघती-

झपूर्झा ! गडे झपूर्झा !

नांगरल्याविण भुई बरी 

असे किति तरी; 

पण शेतकरी 

सनदी तेथे कोण वदा? - 

'हजारांतुनी एखादा ! 

तरी न तेथुनि वनमाला 

आणायाला, 

अटक तुम्हांला, 

मात्र गात हा मंत्र चला - 

झपूर्झा ! गडे झपूर्झा !

केशवसूत