नेहमीच डोक्याने विचार करु नये
कधी भावनानाही वाव द्यावा
आसुसलेल्या डोळ्यांना
स्वप्नांचा गाव द्यावा
चंद्रशेखर गोखले यांच्या कवितेवर समिक्षा लेखन
यांच्या या चार ओळी साध्या वाटल्या तरी त्यामध्ये जीवनाकडे पाहण्याचा अतिशय कोमल आणि संतुलित दृष्टिकोन दडलेला आहे. माणूस नेहमी तर्क, विचार आणि व्यवहार यांच्या चौकटीत जगत असतो; पण कवी येथे सांगतो की जीवन केवळ बुद्धीने जगायचं नसतं. भावनांनाही तितकाच सन्मान आणि मोकळेपणा मिळायला हवा.
“नेहमीच डोक्याने विचार करु नये” या ओळीतून कवीने आधुनिक जीवनातील कोरडेपणावर सूचक भाष्य केले आहे. सतत हिशोब, शंका आणि तर्क यांच्या आधारे घेतलेले निर्णय माणसाला भावनिकदृष्ट्या रिकामं करू शकतात. म्हणूनच “कधी भावनानाही वाव द्यावा” ही ओळ मनाच्या नैसर्गिक स्पंदनांना स्वीकारण्याचा सल्ला देते. येथे भावना म्हणजे केवळ हळवेपणा नसून संवेदनशीलतेचा स्वीकार आहे.
“आसुसलेल्या डोळ्यांना / स्वप्नांचा गाव द्यावा” या प्रतिमेत कवीची कल्पनाशक्ती आणि आशावाद सुंदरपणे व्यक्त होतो. ‘आसुसलेले डोळे’ ही प्रतिमा अपूर्ण इच्छा, आतुरता आणि जगण्यातील उरलेली आशा दर्शवते. अशा डोळ्यांना ‘स्वप्नांचा गाव’ देणे म्हणजे माणसाला पुन्हा जगण्याची उमेद देणे होय. येथे ‘गाव’ हा शब्द विशेष महत्त्वाचा आहे; कारण तो केवळ स्वप्न नव्हे तर त्या स्वप्नांना आसरा, आपलेपणा आणि विस्तार देतो.
या कवितेची भाषा अत्यंत सहज आणि प्रवाही आहे. अलंकारिक शब्दांचा अतिरेक न करता कवीने थेट मनाला स्पर्श करणारा आशय मांडला आहे. थोडक्यात, ही कविता बुद्धी आणि भावना यांच्यातील समतोल साधण्याचा सुंदर संदेश देते. जगण्यात स्वप्न, संवेदना आणि मनाचा ओलावा जिवंत ठेवण्याची प्रेरणा या चार ओळी वाचकाला देतात.
@ eaksharman
0 comments:
Post a Comment